Een leven zonder internet. We kunnen ons er weinig meer bij voorstellen. Onze kinderen groeien op in een maatschappij waarbij alles en iedereen met elkaar verbonden is, dankzij dat wereldwijde web.
Op 29 oktober 1969 werd de eerste boodschap tussen twee computers verstuurd. Inmiddels is 29 oktober tot Internationale dag van het internet gedoopt. Een mooi moment om eens stil te staan bij de invloed van het internet op het onderwijs van onze kinderen.
Explosieve groei
Nadat in 1969 het eerste digitale contact een feit was, hoe minimaal ook, ontwikkelde het internet zich verder. Het duurde nog decennia voordat het internet bruikbaar werd voor de burgers. Maar toen het eenmaal zover was, groeide het internetgebruik explosief.
Alle antwoorden beschikbaar
Inmiddels kunnen we ons geen wereld zonder internet meer voorstellen. Onze kinderen weten niet beter: alles is op het internet terug te vinden. Dat dit van invloed is op het onderwijs van tegenwoordig, is dan ook niet meer dan logisch. Zo is het bijvoorbeeld niet meer vanzelfsprekend dat leraren meer weten dan hun leerlingen. Veel leerlingen beheersen de computervaardigheden beter dan hun leraren. Voordat een vraag aan een leraar wordt gesteld, kan de leerling de informatie al op het internet vinden.
Onderwijsverschuiving
Door de groei van het internet is de noodzaak tot een verschuiving in het onderwijs ontstaan. Van kennis verwerven naar leren hoe je toegang tot kennis krijgt. Dat betekent dat leerlingen in plaats van luisteren naar wat de leerkracht te vertellen heeft, steeds meer actief, zelfstandig en ontdekkend gaan leren.
Leren filteren
Dat de leerlingen bij deze nieuwe manier van leren begeleiding nodig hebben, is een feit. Het internet is niet ontworpen als leermiddel. Bij het ontwerpen van de (ouderwetse) schoolboeken is door een team van experts nagedacht hoe de lesstof voor een bepaald leerjaar eruit moet zien. Deze boeken zijn afgestemd op de leeftijd en het niveau van de kinderen. De inhoud is getoetst op waarheid. Er is een schifting gemaakt van wat (volgens de makers) de moeite waard is om te leren en wat niet. Online informatie is niet afgestemd op één bepaalde doelgroep. Er is geen selectie gemaakt en het aanbod kan overweldigend zijn. Dus, hoe filter je uit die grote hoeveelheid aan informatie dat wat je nodig hebt? En hoe weet je of de informatie die je vindt betrouwbaar is? Hier is de leraar van belang.
Vaardigheden aanleren
Het is de taak van de leraar om leerlingen voor te bereiden op de toekomst. Dit kan de leerkracht doen door de leerlingen vaardigheden aan te leren die zij nodig hebben in de maatschappij van nu en van de toekomst. Zoals gezegd gaat het hierbij om zoekvaardigheden en vaardigheden om gevonden gegevens te kunnen verwerken. Daarnaast is ook het vermogen tot creatief en kritisch denken, samenwerken en communiceren van belang. Inmiddels hebben deze bekwaamheden de benaming: 21e eeuwse vaardigheden gekregen. Het gaat om 11 competenties die in de afbeelding hieronder staan weergegeven. Steeds meer lesmethodes zorgen dat deze competenties centraal staan. Hierdoor veranderen de lessen. Leerlingen krijgen meer en meer de kans om onderzoek te doen waarbij ze al deze competenties kunnen oefenen.
De klas van nu
Bekijk je een hedendaagse klas met leerlingen? Dan zie je dat ze steeds minder in rijtjes aan tafel zitten met een boek en schrift op het bureau; stil luisterend naar hun leerkracht. Wat je wel ziet zijn rondlopende leerlingen, kinderen die in groepjes samenwerken en achter computers en laptops werken. Leerlingen die werken aan een onderzoek en kinderen die een presentatie vormgeven. Er mag ruis zijn omdat er geleerd en gewerkt wordt. De leerkracht loopt rond, stuurt aan en coacht. Dat is de invloed van het internet op de klas.
Noot:
Voor dit blog heb ik gebruik gemaakt van informatie uit het artikel: “Internet als informatiebron in het onderwijs: een verkenning van de literatuur.”
Kuiper, E. J., Volman, M. L. L., & Terwel, J. (2004). Internet als informatiebron in het onderwijs: een verkenning van de literatuur. Pedagogische studiën, 81(6), 423-443.
Heb je na het lezen van dit blog nog vragen? Neem gerust contact op. Ik help jou en je kind graag blij door de basisschool!
